Komputer ENIAC

Technologia

13.02.2024 09:56

ENIAC – pierwszy komputer na świecie? Geneza i ciekawostki

Inżynieria Komputery Nauka
6
0
0
6
0

ENIAC to najstarszy komputer świata, który jednak trudno porównać ze współczesnymi modelami PC. Jak wyglądał i jakie miał zastosowanie? Kto stworzył pierwszy komputer na świecie? Tego dowiesz się z tego tekstu!

ENIAC (pełna nazwa Electronic Numerical Integrator and Computer) był pionierskim osiągnięciem w historii informatyki, co zapoczątkowało erę komputeryzacji, która zrewolucjonizowała świat. Zbudowany w latach 40. XX wieku zainspirował przyszłe pokolenia inżynierów i naukowców do dalszego rozwijania technologii komputerowych. W przeciwieństwie do współczesnych komputerów, które mieszczą się na naszych biurkach, ENIAC był kolosem zajmującym całą salę, a jego działanie opierało się na tysiącach ręcznie konfigurowalnych przewodów i przełączników. Chcesz dowiedzieć się więcej o ENIAC-u? Zachęcamy do dalszej lektury. W Końcu zgłębienie tematu o pierwszym komputerze na świecie pozwoli nam zrozumieć, jak daleko zaszliśmy w technologii komputerowej.

ENIAC – najstarszy komputer świata. Jak wyglądał pierwszy komputer?

Pierwszy komputer na świecie był technologicznym gigantem swojej ery. Stworzony w latach 40. XX wieku (dokładniej został skonstruowany w latach 1943-1945), wizualnie i funkcjonalnie odbiegał od tego, co dzisiaj rozumiemy przez słowo „komputer”. Przy jego tworzeniu nie myślano o kompaktowości czy estetyce – priorytetem była moc obliczeniowa i zdolność do wykonywania zadań, które do tej pory były nieosiągalne dla ludzkiego umysłu w rozsądnym czasie.

Sprawdź też: Ciekawostki o kosmosie – poznaj te najciekawsze

Konstrukcja

ENIAC zajmował powierzchnię ponad 160 metrów kwadratowych, co odpowiada wielkości dwóch kortów tenisowych. Jego konstrukcja składała się z około 18000 lamp elektronowych, 1500 przekaźników, oraz dziesiątek tysięcy rezystorów, kondensatorów i innych elementów elektronicznych. Te elementy były połączone około 8 kilometrami kabli, a całość ważyła niemal 30 ton. Kiedy ENIAC był włączony, jego lampy elektronowe wydzielały tyle ciepła, że wymagane było specjalne systemy chłodzenia, aby zapobiec przegrzaniu.

Oglądając zdjęcia ENIAC-a, trudno nie być pod wrażeniem jego rozmiarów i złożoności | Źródło: computerhistory.org

Interfejs użytkownika

Interfejs użytkownika ENIAC-a zdecydowanie różnił się od dzisiejszych myszek, klawiatur czy ekranów dotykowych. Programowanie maszyny odbywało się przez fizyczne ustawianie przełączników i przekładanie kabli w specjalnych panelach. Każda zmiana zadania wymagała manualnej rekonfiguracji maszyny, co mogło trwać godziny, a nawet dni. Nie było systemu operacyjnego ani oprogramowania w dzisiejszym rozumieniu; ENIAC był programowany na poziomie sprzętu, co wymagało głębokiej wiedzy technicznej i dużego doświadczenia.

Wydajność

Pomimo swojej prymitywnej według dzisiejszych standardów konstrukcji, ENIAC był w stanie wykonywać do 5000 operacji arytmetycznych na sekundę – prędkość niewyobrażalna dla tamtych czasów. Aby uzyskać perspektywę, współczesne komputery wykonują miliardy operacji na sekundę, ale dla naukowców i inżynierów lat 40. ENIAC był skokiem ku przyszłości, otwierającym nowe możliwości w nauce, inżynierii i wojskowości.

ENIAC to monument pracy inżynieryjnej, który pomimo swojego archaicznego wyglądu, był zapowiedzią cyfrowej rewolucji, która miała nastąpić | Źródło: computerhistory.org

Kto stworzył pierwszy komputer? Jakie miał zastosowanie?

Poznaliśmy już, jakie możliwości dawał ENIAC. Ale kto stworzył pierwszy komputer, i po co dokładnie został pierwotnie skonstruowany? Twórcami ENIAC-a byli John W. Mauchly i J. Presper Eckert, dwaj amerykańscy inżynierowie z Uniwersytetu Pensylwanii. Ich innowacyjna praca nad elektronicznym systemem obliczeniowym rozpoczęła się w czasie II wojny światowej i była finansowana przez armię Stanów Zjednoczonych.

-75%
Kody rabatowe Morele Najlepsze promocje w jednym miejscu

Głównym celem ENIAC-a było przyspieszenie procesu obliczeniowego niezbędnego do wyliczania trajektorii pocisków artyleryjskich. Przed jego powstaniem, obliczenia te były przeprowadzane ręcznie przez ludzi, co było czasochłonne i podatne na błędy. ENIAC znacząco skrócił czas potrzebny do przeprowadzenia tych obliczeń – z tygodni pracy ludzi do zaledwie kilku minut. Oprócz zastosowań wojskowych, ENIAC wykorzystywano również do obliczeń w dziedzinie hydrodynamiki, projektowania aerodynamicznego, termodynamiki oraz innych dziedzin naukowych i technicznych, otwierając drogę do nowych badań i eksperymentów naukowych.

Sprawdź też: Jak powstał pierwszy komputer? Historia komputerów w pigułce

ENIAC był zatem więcej niż tylko maszyną do obliczeń – był dowodem na to, że elektroniczna obróbka danych może przekształcić sposób, w jaki podejmujemy badania naukowe, projektujemy technologie i prowadzimy działania wojskowe. Jego twórcy, Mauchly i Eckert, nie tylko zbudowali pierwszy komputer, ale również otworzyli drzwi do cyfrowej ery, w której żyjemy dzisiaj.

ENIAC – ciekawostki

Choć ENIAC jest powszechnie uznawany za pierwszy komputer na świecie, jego pionierska rola w historii informatyki nie jest wolna od kontrowersji. Istnieje kilka innych projektów i wynalazków, które również pretendują do tego tytułu, wzbudzając debatę wśród historyków i entuzjastów technologii.

Jednym z konkurentów ENIAC-a jest niemiecka maszyna Z3, zaprojektowana przez Konrada Zuse w 1941 roku, która była w pełni funkcjonalnym komputerem elektromechanicznym zdolnym do wykonywania obliczeń zmiennoprzecinkowych. Z3, często pomijany w głównym nurcie historii informatyki, rzeczywiście może pochwalić się niektórymi cechami, które kwalifikują go jako bardzo wczesny komputer. Innym przykładem jest Colossus, brytyjski projekt służący do łamania kodów podczas II wojny światowej, który został zbudowany i uruchomiony jeszcze przed ENIAC-em. Dlaczego zatem ENIAC jest głównie uznawany za pierwszy komputer na świecie? Przede wszystkim ENIAC mógł być programowany do wykonania dowolnego obliczeniowego zadania (w teorii), co czyniło go uniwersalną maszyną obliczeniową. W przeciwieństwie do Z3 i Colossus, które były zaprojektowane do realizacji bardziej specjalistycznych zadań, ENIAC miał możliwość przeprogramowania za pomocą fizycznego konfigurowania kabli i przełączników, co pozwalało mu na wykonanie szerokiego zakresu obliczeń. Do tego ENIAC był w pełni elektronicznym komputerem, wykorzystującym lampy próżniowe do przeprowadzania obliczeń. To odróżniało go od Z3, który był elektromechanicznym komputerem wykorzystującym przekaźniki. Szybkość, z jaką ENIAC mógł przetwarzać dane, była znacznie większa niż w przypadku maszyn elektromechanicznych, co umożliwiło przeprowadzenie bardziej złożonych obliczeń w krótszym czasie.

Rola kobiet jako programistek nie ograniczała się tylko do fizycznego konfigurowania maszyny, ale również do opracowywania algorytmów i metodologii programowania | Źródło: computerhistory.org

Na koniec warto przejść do innych ciekawostek na temat pierwszego komputera na świecie, ENIAC. Oto garść interesujących informacji:

  • Programowanie ENIAC-a było skomplikowanym procesem, wymagającym od operatorów fizycznego konfigurowania maszyny za pomocą kabli i przełączników. Ciekawym faktem jest, że pierwszymi „programistami” były kobiety, w tym Frances Elizabeth „Betty” Holberton, która później przyczyniła się do rozwoju pierwszego programowalnego komputera generalnego przeznaczenia, UNIVAC I.
  • ENIAC mógłby zostać zaprogramowany do symulowania prostego „ping-ponga”, jednej z pierwszych form gier wideo.
  • Po zakończeniu swojego pierwotnego zadania dla armii, ENIAC został przetransportowany i ponownie zmontowany w Aberdeen Proving Ground w Maryland, gdzie służył aż do 1955 roku.
  • Choć większość ENIAC-a została zdemontowana, niektóre jego części są zachowane i wystawiane w muzeach, takich jak Smithsonian Institution i University of Pennsylvania.

Sprawdź też: Odległość od telewizora – jaka powinna być? Jak ją wyliczyć?

Należy podkreślić fakt, iż uważa się, że ENIAC zapoczątkował przejście od mechanicznych i elektromechanicznych maszyn do w pełni elektronicznych komputerów, co znacząco przyspieszyło rozwój nowoczesnych technologii. Dlatego właśnie ENIAC zajmuje wyjątkowe miejsce w historii informatyki i zdecydowanie zasługuje na miano pierwszego komputera na świecie. Oczywiście nie był on jedynym kamieniem milowym w historii komputerów, ale na pewno jednym z najważniejszych.

Źródło zdjęcia głównego: simslifecycle.com

6
0

Podziel się:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *